Record aan zonne-energie, maar stroomprijs blijft stijgen: hoe kan dat?

Posted on

De productie van zonnestroom bereikt dit jaar opnieuw een recordhoogte in Nederland. Toch schiet de elektriciteitsprijs de lucht in, omdat de prijs van aardgas voor een groot deel bepaalt wat wij voor stroom betalen. Hoe zit dat?

Het is tijd om een einde te maken aan de “waanzin” op de elektriciteitsmarkt, zei de Oostenrijkse bondskanselier Karl Nehammer zondag. Hij lijkt te worden gesteund door Europees commissievoorzitter Ursula von der Leyen, die maandag zei te werken aan een “noodingreep en structurele hervorming” van die markt.

Beiden hekelen ze de sterke koppeling tussen de gasprijs en de stroomprijs. Door de zonnige zomer en het groeiende aantal zonnepanelen werd in Nederland dit jaar juist veel meer zonne-energie opgewekt. Je zou misschien denken dat dat voor een lagere stroomrekening zorgt, maar door de hoge gasprijs stijgt ook de prijs van elektriciteit tot recordhoogten.

Om te begrijpen hoe dat zit, moeten we kijken naar de zogeheten merit order, het principe dat de prijzen op de elektriciteitsmarkt bepaalt.

Goedkoopste aanbieder wint

Om ons land van elektriciteit te voorzien, is stroom uit allerlei bronnen nodig. Niet alleen windmolens en zonnepanelen, maar ook kern-, gas- en kolencentrales staan te draaien.

De merit order hoort ervoor te zorgen dat onze ‘energiemix’ wordt geleverd tegen een zo gunstig mogelijke prijs. Dat werkt zo: leveranciers van elektriciteit laten voor elk moment van de dag weten tegen welke prijs zij stroom aanbieden. De goedkoopste aanbieders die samen aan alle vraag voldoen, zijn de ‘winnaars’. Zij mogen daadwerkelijk stroom leveren.

Voor elke kilowattuur aan stroom betalen we de hoogste prijs die een van deze winnaars op de veiling heeft geboden. Het zijn dus niet de goedkoopste aanbieders die de marktprijs bepalen, maar het is de duurste leverancier die nog wél nodig is om aan de vraag te voldoen. Dat is te zien in onderstaande afbeelding.

De duurste energiebron (hoogste balk) die nodig is om aan de vraag te voldoen, bepaalt de prijs. Pas als er voldoende ‘goedkope’ bronnen zijn, wordt aardgas uit de markt geduwd.

De duurste energiebron (hoogste balk) die nodig is om aan de vraag te voldoen, bepaalt de prijs. Pas als er voldoende ‘goedkope’ bronnen zijn, wordt aardgas uit de markt geduwd.

Foto: Bart-Jan Dekker

Gascentrales bepalen de prijs

Een rekenvoorbeeld op basis van afgelopen donderdag: toen was tussen 15.00 en 16.00 uur ongeveer 17 gigawatt aan stroom nodig. Meer dan de helft daarvan kwam uit zonnepanelen en windmolens leverden ongeveer 13 procent. De rest kwam onder meer uit kernenergie (3 procent), biomassa (4 procent), steenkool (8 procent) en aardgas (15 procent).

Hoewel de meerderheid van de stroom uit (relatief goedkope) hernieuwbare bronnen kwam, was er toch ook nog een aantal gascentrales nodig om aan alle vraag te voldoen. Als duurste leveranciers bepaalden zij de elektriciteitsprijs. Die stond tijdens dit uur op 500 euro per megawattuur. Dat is zes keer zoveel als op dezelfde dag in 2021 en 23 keer zoveel als het jaar daarvoor.

Ook de eigenaren van windmolens, zonnepanelen en kolencentrales kregen dus deze torenhoge stroomprijs, terwijl hun kosten veel lager zijn. Maar door de werking van de elektriciteitsmarkt was de prijs van stroom uit gascentrales bepalend.

Energiesysteem verandert langzaam

Dit marktprincipe zou ervoor moeten zorgen dat er wordt geïnvesteerd in goedkopere manieren om stroom op te wekken. Windmolens en zonnepanelen zijn met deze marktprijzen zeer winstgevend. Hoe meer hernieuwbare energie we opwekken, hoe vaker de gascentrales uit de markt worden geduwd. Dan zou de gasprijs dus steeds minder bepalend worden voor onze stroomprijs.

Maar veranderingen in de energiemarkt zijn niet van de ene op de andere dag geregeld. In Nederland zijn gascentrales nog heel belangrijk in het energiesysteem. Voor de energiecrisis waren ze juist relatief goedkoop en bovendien een stuk beter voor het klimaat dan kolencentrales. Vorig jaar kwam bijna de helft van al onze elektriciteit uit aardgas.

Meestal hebben we nu nog niet genoeg stroom uit andere bronnen om alle gascentrales uit te kunnen zetten. Dan zou de elektriciteit in delen van het land uitvallen. Dus blijven ze draaien én de prijs bepalen. Na een extra overleg van de Europese energieministers moet duidelijk worden of dat zo blijft.

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verified badge for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services